MAČEVANJE U BEOGRADU POČETNA STRANA  


NASTAVA NCPM

 Detalj sa časa scenskog mačevanja na Akademiji umetnosti "BK"

Cilj nastave scenskog mačevanja je da svi zainteresovani, a posebno studenti i glumci uopšte, savladaju osnove scenskog mačevanja kao jedne od najstarijih grana predmeta scenskih borbi. Predmet scensko mačevanje  ima veliki značaj obzirom da mnoštvo dramskih i filmskih ostvarenja, koji imaju istorijsku tematiku, a posebno dela Šekspira, kao svoj elementarni i bitan deo poseduju i mačevalačku tematiku. 

Osim čiste tehnike borbe mačevalačkim oružjem za sve epohe, u ovoj nastavi se stiču i opšta znanja vezana za borbenu opremu i oružje raznih epoha, karakterologiju ljudi u raznim istorijskim periodima, specifičnosti borbenog scenskog pokreta, karakterističnu etikeciju i ponašanje vezano za sve epohe u neborbenoj upotrebi oružja, elementi specifičnosti režije  scenske borbe itd.

Časovi pozorišnog mačevanja i usluge režije mačevalačkih predstava se daju i ad hok glumcima beogradskih pozorišta kada to zahteva vazeći repertoar postavki.

Edukovanjem kroz ponudjeni program se mogu steći dva osnovna zvanja. Lica koja su predhodno stekla osnovno zvanje – Mačevaoc i položila predvidjene scenske nastavne jedinice osnovnog nivoa stiču zvanje:

SCENSKI MAČEVAOC i dobijaju medjunarodni certifikat kao licencu osposobljenosti za učestvovanje u pozorišnom ili filmskom spektaklu sa mačevalačkom ili scensko-istorijskom borbom. 

Predvidjene nastavne jedinice za zvanje SCENSKI MAČEVAOC su:

UMETNOST SCENSKE BORBE

Praistorijsko poreklo

Scenska borba kao izraz fizičkog nasilja

Odnos stvarne i scenske  borbe

Scenska borba kao umetnost

Uslovnost scenske borbe

Vrste scenske borbe

 

UMETNOST SCENSKOG MAČEVANJA

Scensko mačevanje

Tehnika scenskog mačevanja

Razlike i sličnosti scenskog i drugih formi mačevanja

 

VRSTE SCENSKOG MAČEVANJA

Pozorišno i filmsko.

Ceremonijalno

Plesno

Ritualno

Istorijsko

 

TEORIJA USLOVNOSTI

Specifična uslovnost

Opšta uslovnost

 

ORUŽJE I OPREMA

Uvod

Vrste I karakteristike mačevalačkog i ostalog hladnog oružja

Temeljni tehnički pojmovi

Oružje za napad

Oružje za odbranu

Neborbeno oružje

Oružje za seču bod (mačevalačko oružje)

Osnovni delovi mača

Jednoručni mačevi

Paloš, rapir,tesak,

Dvoručni mačevi

Sablja, šaška, jatagan,nož, bodež, daga, pala.

Hladno oružje na motki

Duga motka: koplje, helebarda, partizana, gleva,bajonet

Kratka motka: topuz i buzdovan, bojni čekić - nadžak bojna sekira, mlat, palica

Distanciono hladno oružje: bacačko koplje, luk samostrel, praćka

Odbrambena odeća : kožna zaštita, panciri, verižno odelo, pločasto odelo, šlem.

Odbrambena oprema: štit, plašt, ostala oprema

 

 

SCENSKA BORBA I MERE ZAŠTITE

 

Glumački faktor

Stručno-režijski faktor

Tehničko - oružarski  faktor

Postupak kod povrede

 

 

ANALIZA OSNOVNIH TEHNIKA BORBE - BORBENE RADNJE HLADNIM ORUŽJEM  KROZ EPOHE

 

 

Uvod

Opšte crte tehnike scenskog mačevanja

Načelna tehnička uputstva glumcima

 

Kritsko-Mikenski Period 

Tehnika borbe

Antička Epoha

Grčka 

Tehnika borbe: kretanja i stav,tehnika borbe mačem, mač i štit

Rim

Tehnika borbe: kretanja, tehnika borbe mačem, mač i štit, nož, Legija, gladijatori.

 

Varvari

 

Tehnika borbe: Kelti - Gali, Germani, Skiti, Sloveni, Šampioni

 

Istočno rimsko carstvo

Tehnika borbe

 

Srednji vek

 

Tehnika borbe: mač, borbeni stavovi sa dvoručnim mačem, ubodi, udarci, po glavi, po boku, sa krugom, odbrane, uzvrati, obezoružavanja, nož, šampioni srednjeg veka.

 

Novo doba

 

Tehnika borbe: tehnika borbe građanstva, škole mačevanja, dvoboji, dvoručni mač, laki jednoručni mač (neutralne radnje, uzimanje oružja, držanje oružja, držanje u šaci i držanje u stavu, bojeva inija, distanca važeća površina, Francusko-italijanska škola (korak napred i nazad, dvokorak napred i nazad, korak levo i desno, skok napred i nazad, okret krugom desno, okret kružnim skokom, promena stava unapred, promena stava u nazad, ispad, produžene akcije, osnovne borbene radnje sa oružjem - bojev stav, bodovi direktno i bodovi indirektno, udarci, prosti udarci, udarac po glavi odozgo, udarac po glavi bočno, udarci po bokovima, indirektni udarci, udarci sa promenom pravca, kružni udarci, kružni udarci bočni, dva kružna udarca po glavi, odbrane - francuska škola, italijanska škola. Zaštita I, zaštita II, zaštita III, zaštita IV,zaštita V, zaštita VI, zaštita II, zaštita III. Odbrane italijanske škole: I, II, III, IV italijanska. Kružne odbrane: II, III, IV kružna francuska, I, II, III, IV kružna italijanska. Uzvrati: uzvrati posle I francuske, posle II francuske, III, IV, V,VI,VII francuske odbrane. Uzvrati posle I,II,III,IV italijanske odbrane. Zaštite od uzvrata - kontrariposte. Napadi na oružje: batuta obična, batuita kružna, klizajuća batuta, napadi sa vezama, veza VI, polukružna veza IV i II, Akcije guranja i propuštanja za pad, Eskivaže, Ponovljeni napadi: produženi napad s bodom, roduženi napad sa degažeom, produženi napad sa udarcima, Produženi napad sa udarcem po glavi posle boda i udarca po desnom ili levom boku, Produženi (ponovljeni) napad iz nižih odbrana (I i II), Produženi napad posle udarca po glavi branjenog V ili VI zaštitom, Produženi napadi kružnim udarcima, Udvojeni napad, Udvojeni napad sa bodom u grudi - kruženjem, Udvojeni bodovi, Razoružanja, špada i daga: Upotreba, stav, pozivi, distanca, ubodi špadom, udarci, odbrana, ubodi dagom, dupli napadi, zaštite,uzvrati, kontrauzvrati, dejstva na oružje,vezivanje, hvatanje oružja dagom, ponavljanje napada, Ponovljeni napadi pri otklanjanju i povlačenju.

Nož teorija boda, držanje obzirom na borbeni stav, Zapadna tehnika borbe nožem, Borba nož - nož (meka varijanta), Borba nož - nož (tvrda varijanta), Napadi, Odbrane, Odbrane oružjem, Borba nožem tvrda varijanta).

Špada i nož: Tehnika borbe, stav, ispad, zaštite, bodovi nožem, kontrauzvrati, Ponovljeni bodovi i udarci, Zahvat nožem  špade protivnika,  Hvatanje noža posle I odbrane špadom. Borba sa dva noža:  Prva, druga i treća varijanta. Špada i plašt, nošenje plašta (mali i veliki),zaštita plaštom, napad plaštom, bacanje plašta. Obezoružavanje: Grupe obezoružavanja, naoružan protiv naoruanog, Obezoružavanje pri udaru po glavi špadom, Obezoružavanje pomoću leve ruke, Razioružanje uz primenu II zaštite špade,Razoružanje uz primenu V zaštite špadom, Obezoružavanje oružjem bez upotrebe leve ruke.

 

Savremeno doba - 18-19 vek

 

Tehnika borbe: Nož, Bajonet (otvorena i    zatvorena škola) Sablja, šaška i jatagan

PRAVILA DVOBOJA 19. veka (odluka, pravila). Mačevalačke škole 19 i 20 veka: francuska škola, italijanska škola, mađarska škola, poljska škola, Rekapitulacija tehnike.

 

PRIPREMA ZA FIZIČKE AKTIVNOSTI GLUMCA

 

-Fizičke aktivnosti glumca uopšte

-Specifičnosti fizičkih aktivnosti scenskog mačevanja

-Zagrevanje

-Relaksacija

 

AKROBATIKA

 

Doskok sa visine bez kotrljanja

Doskok sa visine sa kotrljanjem

Pad napred preko glave

Pad napred, nagnuto

Pad savijanjem

Pad nazad na leđa

Pad napred ispravljenim telom

Pad srozavanjem

Stoj na rukama

Vaga

Premet napred

Premet napred usklopno

Premet nazad

Kolut napred i kolut nazad

Leteći kolut (leteći skok napred i kolut)

Špaga

Sunožno kolo na tlu

 

GLUMAČKA ARTIKULACIJA

 

Pojedinačna karakterologija

Uvod u scensku borbu

Psihološko oblikovanje karaktera u scenskoj borbi

Psihološka stanja od posebnog značaja za scensku borbu: ljutnja, mržnja, strah, zavist, ljubomora.

Glas u scenskoj borbi

Karakterne crte boraca osnovnih životnih doba:mladi, zreli, stari.

Trema

Improvizacija

 

SCENSKI POKRET I SCENSKA BORBA

 

Pokret telom u borbi

Specifičnosti scenskog pokreta u scenskoj borbi

Uvodni gest scenske borbe

Karakteristični scenski pokreti za borbene situacije

Karakteristični  elementi scenskog pokreta za kraj scenske borbe (ranjavanje, smrt)

Pokret u stilizovanoj scenskoj borbi

Psihološko i borbeni scenski pokret

Neborbene radnje oružjem (zakletva, predaja oružja, pristupni stav sa oružjem, Stav „mirno" sa oružjem, Početni stav sa oružjem, Pozdrav sa oružjem, vraćanje oružja u korice, Položaj „voljno" sa oružjem, Uobičajne proceduralne radnje sabljom, mačem i bodežom prilikom svečane primopredaje, oduzimanje oružja. Svakodnevni pokreti vezani za datu epohu(opasač, nošenje plašta, pokreti šeširom, predaja,ceremonije: viteška zakletva, pričest, ritual vojnićkog uloga, povodi za dvoboj - izazovi, pravila učtivosti, pozdravi bez oružja (španski i francuski, dupli pozdrav), ozdravi sa šeširom, više pozdrava, odstupanja, neverbalna komunikacija, inicijacija, dvoboj, štap.

 

SCENSKO-ISTORIJSKA BORBA

 

Krit i Mikena: labris

Grčka: koplje, tehnika borbe sekirom, tehnika borbe lukom i praćkom, tehnika borbe štitom, tehnika borbe, tehnika borbe palicom, kolesarske borbe, falanga, giplomahija.

Rim: gladijatorske bitke, legionarske bitke, borba kopljem, borba štitom, luk, praćka.

Varvari: koplje, sekira

Srednji vek: viteški turnir, samostrel, borba lukom, borba refleksnim lukom, borba motkom, borba kopljem, borba štitom, borba palicom, borba buzdovanom, borba sekirom, ostale metode borbe, tehnika srednjevekovne borbe u našim krajevima.

Novo doba: oklop, tehnika borbe helebardom, tehnika borbe teškim kopljem, tehnika borbe buzdovanom.

Savremeno doba: borbe s bikovima

 

 

Lica koja su stekla zvanje:

SCENSKI MAČEVAOC i položila nastavne jedinice predvidjene za zvanje REŽISER SCENSKO-ISTORIJSKIH BORBI dobijaju medjunarodni certifikat kao licencu osposobljenosti  za režiranje mačevalačkih ili scensko-istorijskih borbi u pozorišnom ili filmskom spektaklu sa mačevalačkom ili scensko-istorijskom tematikom.

Predvidjene nastavne jedinice za zvanje REŽISER SCENSKO-ISTORIJSKIH BORBI

 

 

HLADNO ORUŽJE, ZAŠTITNA OPREMA I BORBENI KOSTIM KROZ EPOHE -  evolucija osnovnih evropskih tipova

 

Krit i Mikena: kritski rapir, mikenski mač, dvosekla sekira

Grčka: ksifos, grčki mač, mahaira, štit, šlem, koplje, sekira, distanciona sredstva, oklop, topuz

 

Helenistički period

 

Rim:mač, štit, šlem, oklop, distanciona oružja, bodež, koplje za borbu, sablja, topuz, sekira

Varvari: Gali, Kelti, Germani,  Ostrogoti, Vandali, Franci, Iliri, Tračani, Huni, Avari, Sloveni,šampioni

 

Istočno rimsko carstvo

 

Srednji vek : Karolinzi

Srednji i kasni srednji vek: mač, sablja, bodež, koplje, herlebarda, buzdovan, sekira, luk, samostrel, praćka, oklop, gotski oklop, maksimilijanski oklop, šlem, štit, oprema šampiona srednjeg veka

Srednji vek u Srbiji - borbena oprema i odeća.

Novo doba: zaštitno odelo, toke, štit, šlem, koplje i helebarda, mač, špada, španski mač, francuska špada, švapski mač, sablja, bodež, daga, bajonet, samostrel, buzdovan, Landsknehti - šampioni novog doba

Savremeno doba: zaštitna odeća, sablja, jatagan, sportsko oružje, bajonet.

 

KARAKTEROLOGIJA SCENSKE BORBE

 

Posebna karakterologija

Kritsko-mikenski period  - duh epohe

Antički period, Grčka (Sparta i Atina)- duh  epohe

Helenistički period - duh epohe

Rim : rano rimsko carstvo i pozno rimsko carstvo -  duh epohe

Period varvara - duh epohe

Istočno rimsko carstvo - duh epohe

Rani srednji vek - duh epohe

Pozni srednji vek - duh epohe

Srednjevekovna Vizantija - duh epohe

Novo doba - duh epohe

Savremeno doba - duh epohe

 

OSNOVI REŽIJE SCENSKE BORBE

 

Uvod

Specifičnosti režije scenske borbe

Operativni elementi režije scenske borbe (osnovni alati režije scenske borbe): Linije kretanja na sceni, Distanca, Kretanje masa na sceni, linije nagnuća, Formirawe pažnje, Planovi, Akcenti i pauze, Motorika scenske borbe, Ritam, dinamika, tempo i vreme, Tehnika režije masovne scenske borbe. Stilizacija scenske borbe, Struktura režije scenske borbe, Publika i scenska borba, Režija scenske borbe i glumac,  Osnovi jezika režIje scenske borbe, Obrazac režije pozorišne mačevalačke scene.

 

SVETLOSNI EFEKTI U SCENSKOJ BORBI

 

Tipovi svetlosti i osnovni karakteri atmosfere.

 

ZVUK I SCENSKA BORBA

 

Dijalozi, efekti, muzika

 

SCENOGRAFIJA I SCENSKA BORBA

 

Specifičnosti mizanscena scenske borbe,Uslovnost mizanscena scenske borbe

 

PLES I SCENSKA BORBA

 

Plesno mačevawe kroz epohe i prostore:Krit, Grčka, Varvari, Srednjevekovne igre (Kumpanija, Moreška, Moštra, Rusalski ples – severoistočna Srbija, Kalušarske igre).

 

SIMBOLIČKI ZNAČAJ ORUŽJA I BORBENE OPREMEZA

DRAMATURGIJU

Oružni simboli kroz epohe i prostore.

 

* NASLOVNA

* GLAVNA STRANA

* NAŠI PROGRAMI

* KONTAKT